Tác giả gốc: KarenZ, Foresight News
Hash đang cố gắng làm mới một việc thoạt nhìn có vẻ lỗi thời: khai thác mỏ (đào coin). Điểm khác biệt là, lần này không cần máy đào, cũng không cần phòng máy, chỉ cần mở một tab trình duyệt, bạn đã có thể sử dụng GPU để tham gia một thử nghiệm phát hành PoW được viết trực tiếp trên mạng chính Ethereum.
Vào 11/5 (giờ Bắc Kinh), tài khoản X chính thức của Hash thông báo, Hash đã được niêm yết giao dịch trên Uniswap sau khi giai đoạn Genesis kết thúc, vốn hóa thị trường cao nhất chạm mốc gần 9 triệu USD, hiện đã điều chỉnh về vùng khoảng 4 triệu USD.
Điều cần lưu ý trước là, mặc dù Hash có thiết kế quy tắc rõ ràng và câu chuyện kết nối khai thác qua trình duyệt, mạng chính Ethereum và khái niệm hậu lượng tử, nhưng về bản chất nó vẫn là một dự án mới có độ biến động cao, vừa hoàn thành Genesis và mới bước vào giai đoạn giao dịch. Giá hiện tại khoảng 0.19 USD so với mức 0.03 USD ở Genesis đã tăng hơn 5 lần. Nhà đầu tư vẫn cần thận trọng.
Hash Chính Xác Là Gì?
Trang web chính thức của Hash tự định nghĩa là "một token hậu lượng tử có thể khai thác qua trình duyệt trên mạng chính Ethereum". Nó là một token ERC-20 được triển khai trên mạng chính Ethereum, với những điểm bán hàng chính sau:
- Có thể tham gia khai thác chỉ bằng trình duyệt, không cần tải client, và không nhấn mạnh GPU mạnh mẽ;
- Tổng cung tối đa 21 triệu token, rõ ràng mượn câu chuyện về tính khan hiếm của Bitcoin;
- Dự án nhấn mạnh hợp đồng không thể nâng cấp, không có kho bạc đội ngũ, không có đào trước, không có quyền quản trị, quy tắc phát hành được thực thi trực tiếp bởi hợp đồng.
- Nhấn mạnh tính an toàn hậu lượng tử.
Nói cách khác, trọng tâm dự án muốn thể hiện là: trước tiên cố định chết quy tắc phát hành, sau đó để thị trường và thợ đào tự tiếp quản.
Quy Tắc Hoạt Động Như Thế Nào?
Rào cản hiểu biết về cơ chế này thực ra không cao như thoạt nhìn. Bạn có thể coi nó như một trò chơi đoán số trên chuỗi đơn giản hóa.
Mỗi địa chỉ thợ đào sẽ nhận được một challenge gắn liền với địa chỉ của mình. Người dùng trong trình duyệt liên tục thử các nonce, tính toán brute-force cục bộ hàm keccak256, tìm ra một kết quả đủ nhỏ rồi gửi lên chuỗi. Hợp đồng chỉ làm hai việc: kiểm tra kết quả đúng không, nếu thỏa mãn độ khó hiện tại, thì sẽ đúc ra số lượng Hash tương ứng.
Có một số thiết kế then chốt trong bộ quy tắc này.
Thứ nhất, challenge gắn với địa chỉ thợ đào, người khác dù thấy đáp án của bạn trong mempool cũng không thể trực tiếp cướp mất.
Thứ hai, epoch thay đổi sau mỗi 100 block, khoảng 20 phút, làm giảm ý nghĩa của việc tích trữ đáp án trước.
Thứ ba, mỗi tổ hợp (miner, nonce, epoch) chỉ có thể đúc coin một lần.
Thứ tư, giao thức đặt giới hạn cứng tối đa 10 lần đúc mỗi block, tránh việc đột ngột bùng nổ khối lượng tại một thời điểm.
Nghĩa là, điểm mấu chốt nhất là "ai tính ra trước thì nhận phần thưởng". Nhưng để ngăn người khác ăn cắp đáp án, hệ thống đưa ra bài toán cho mỗi người tham gia đều gắn với địa chỉ ví của chính họ. Dù người khác thấy bạn sắp trả lời đúng, cũng không thể lấy thẳng kết quả của bạn đi nhận coin. Đồng thời, bài toán này sẽ được thay đổi định kỳ, nên cũng không thể tích trữ một đống đáp án cũ để chờ dùng.
Về nhịp độ phát hành, Hash cũng cố gắng bám sát Bitcoin. Sách trắng ghi rõ phần thưởng cơ bản ở giai đoạn era 1, mỗi lần có thể đúc 100 Hash, cứ sau mỗi 100,000 lần đúc tích lũy sẽ chuyển sang era tiếp theo, phần thưởng giảm một nửa.
Độ khó sẽ được điều chỉnh sau mỗi 2016 lần đúc, mục tiêu là kéo sản lượng toàn mạng trở lại nhịp độ "khoảng 1 lần đúc mỗi phút". Ước tính chính thức đưa ra là, nếu chạy theo tốc độ mục tiêu này, toàn bộ token sẽ được đào hết trong khoảng 290 ngày.
Toàn bộ tổng cung cũng được định sẵn, giới hạn trên là 21 triệu token. Trong đó, 5% token được bán ở giai đoạn Genesis ban đầu; 5% được dùng để tạo thanh khoản cho pool giao dịch, cùng với ETH huy động được sẽ được đưa vào pool thanh khoản Uniswap V4; phần lớn còn lại sẽ được sản xuất dần dần thông qua "khai thác" sau này.
Từ nhịp độ phát hành và phân bổ token có thể thấy, 10 triệu token đầu tiên dùng để khai thác là giai đoạn giải phóng nhanh nhất, chỉ riêng giai đoạn này đã chiếm 47.6% tổng cung, 52.9% toàn bộ cung khai thác. Nghĩa là, việc giải phóng của Hash rất tập trung ở phía trước. Nó không phải là phát hành chậm rãi về sau, mà là lượng phát hành trước rất lớn, sau đó nhanh chóng thu hẹp.
Theo diễn biến tốc độ mục tiêu trong sách trắng, nếu thực sự duy trì lâu dài 1 lần đúc mỗi phút, thì đại khái sẽ như sau:
- Ngày 1: khoảng 1440 lần đúc, giải phóng 144,000 Hash.
- 7 ngày: khoảng 10080 lần đúc, giải phóng 1,008,000 Hash.
- 30 ngày: khoảng 43200 lần đúc, giải phóng 4,320,000 Hash.
- Khoảng 69.4 ngày: Hoàn thành 100,000 lần đúc đầu tiên, bước vào lần giảm một nửa đầu tiên.
- Khoảng 138.9 ngày: Bước vào lần giảm một nửa thứ hai.
- Khoảng 208.3 ngày: Bước vào lần giảm một nửa thứ ba.
- Khoảng 294 ngày: Gần như đào hết toàn bộ.
Diễn giải này rất quan trọng, lượng Hash mới được khai thác trong 1 tuần đầu của Hash đã gần bằng toàn bộ 1.05 triệu token được bán ở Genesis. Tất nhiên, độ khó sẽ được điều chỉnh.
Tại Sao Nó Luôn Nhấn Mạnh "Kháng Lượng Tử"
Đây là điểm Hash muốn tách biệt nhất so với hầu hết các dự án khác.
Cách giải thích của đội ngũ dự án là, việc khai thác Hash dựa vào các nguyên thủy băm như keccak256, mà đối với các câu đố băm trước máy tính lượng tử, ảnh hưởng về lý thuyết gần với "cải thiện hiệu suất tìm kiếm" hơn, không giống như một số hệ thống đường cong elliptic có thể bị xuyên thủng trực tiếp. Sách trắng cũng nêu rõ, thuật toán Grover sẽ mang lại gia tốc ở cấp độ căn bậc hai, nhưng có thể đối phó bằng cách tăng độ khó; thuật toán Shor thì không nhắm trực tiếp vào loại câu đố băm này.
Hash chính thức cũng mượn mã tham chiếu SPHINCS- được Vitalik đề cập để tiếp cận, nhấn mạnh rằng SPHINCS- cũng được xây dựng trên các họ hàm băm như SHA3/keccak256, mà Hash đã sử dụng bộ nguyên thủy này trong quy trình phát hành và xác minh của mình. Nói một cách dễ hiểu hơn là: mật mã học hậu lượng tử mà cộng đồng Ethereum đang thảo luận hiện nay, và những viên gạch nền tảng mà Hash đang sử dụng, có một phần tương đồng. Hash muốn mượn góc độ này để chứng minh rằng, câu chuyện mình kể không phải là chiêu trò "khai thác trình duyệt" thông thường, mà là một thử nghiệm phát hành gắn liền với câu chuyện an toàn hậu lượng tử của Ethereum.
Điều này tất nhiên chưa đồng nghĩa với việc Hash đã trở thành một loại "tài sản hậu lượng tử", nhưng nó thực sự giúp dự án tìm được một vị trí cứng rắn hơn một chút so với chỉ đơn thuần là meme hoặc fair launch.
Nhìn tổng thể, sức hấp dẫn của Hash nằm ở sự kết hợp của vài điểm: tham gia khai thác chỉ bằng trình duyệt, tổng cung được định trước, cơ chế giảm một nửa rõ ràng, quy tắc thanh khoản công khai, cộng thêm câu chuyện "hậu lượng tử" thiên về hướng cơ sở hạ tầng hơn.
Tất nhiên, điểm hấp dẫn nhất của Hash hiện tại cũng chính là nguồn rủi ro lớn nhất của nó. Lượng lưu thông ban đầu nhỏ, dễ đẩy giá tăng nhanh; nhưng cũng chính vì việc giải phóng từ khai thác tập trung, lợi nhuận nổi của token giai đoạn đầu rõ ràng, chỉ cần lực mua mới không theo kịp sau đó, biến động giá sẽ rất mạnh. Nói cách khác, Hash tiếp theo cần xem không chỉ là sức nóng ngắn hạn, mà còn là sự tham gia của thợ đào, độ sâu giao dịch thực tế, và liệu thị trường có tiếp tục tiêu hóa nguồn cung mới hay không. Ở điểm này, nó vẫn thuộc loại dự án mới có rủi ro cao, biến động cao.
