Các bằng chứng và lời khai tại tòa trong vụ kiện của Musk chống lại Altman đã khôi phục lại vai trò đầy đủ của Mira Murati (cựu CTO OpenAI, hiện là nhà sáng lập công ty khởi nghiệp AI Thinking Machines Lab) trong cuộc đảo chính tháng 11/2023: nhân vật chủ chốt đằng sau hậu trường thúc đẩy việc sa thải, cũng là người đầu tiên ký tên đòi Altman quay lại khi chiều gió đảo chiều.
Nguyên nhân xung đột bắt đầu sớm hơn cuộc đảo chính một năm. Một tài liệu nội bộ tháng 9/2022 cho thấy, Murati đã trực tiếp đưa cho Altman một danh sách khiếu nại. Mục tiêu số một của OpenAI lúc đó là doanh thu 100 triệu USD, thái độ của Altman là 'bằng mọi giá phải đạt được', nhưng Murati viết 'làm thứ người dùng muốn không nằm trong DNA của OpenAI'. Một công ty nghiên cứu bị ép chạy doanh thu, tầng lớp điều hành bị kẹt ở giữa. Cô phàn nàn Altman liên tục thay đổi thứ tự ưu tiên, tạo ra sự hoảng loạn, thường vừa thúc giục 'chúng ta không đủ nhanh', vừa nói 'tôi cũng không chắc tình hình thế nào, có thể tôi hiểu sai', tức là tạo áp lực cho đội ngũ chỉ dựa trên hiểu biết không đầy đủ.
Đến năm 2023, Murati bắt đầu cung cấp hàng loạt ảnh chụp màn hình, bản ghi Slack và tài liệu nội bộ cho đồng sáng lập Sutskever, còn nói với ông ấy rằng Altman đã có vấn đề quản lý từ thời ở YC. Sutskever căn cứ vào đó tổng hợp thành bản ghi nhớ 52 trang gửi lên Hội đồng quản trị. Trong một đoạn khai khác tại tòa, Murati cho biết Altman cũng từng nói dối cô về vấn đề xem xét an toàn AI: Altman nói bộ phận pháp lý xác định một mô hình nào đó không cần đưa lên Ủy ban An toàn, cô tìm Giám đốc Pháp lý Jason Kwon để xác minh thì thấy thông tin không khớp, vì vậy tự mình đưa mô hình đi thẩm định. Cựu giám đốc Toner làm chứng rằng, tài liệu do Murati và Sutskever cung cấp đã 'thúc đẩy đáng kể' quyết định của Hội đồng quản trị.
Ngày 16/11, bốn thành viên hội đồng quản trị nhất trí ký văn bản sa thải Altman, Murati được bổ nhiệm làm CEO tạm thời, và chủ động nhận nhiệm vụ thông báo cho CEO Microsoft Nadella.
Tòa án đã công bố 78 tin nhắn giữa Murati và Altman, diễn ra từ tối Chủ nhật đến rạng sáng Thứ Hai. Murati vừa chuyển lập trường cứng rắn của Hội đồng quản trị cho Altman: họ 'không quan tâm toàn bộ nhân viên từ chức', chỉ là 'không muốn anh động đến AGI', đã tìm 'ai đó từ Twitch đến' (cựu CEO Twitch Emmett Shear) làm CEO mới. Nhưng cũng trong loạt tin nhắn đó, Murati lại nói với Altman 'hy vọng Nadella có thể giúp lật ngược chuyện này'. Với tư cách là CEO tạm thời do Hội đồng quản trị bổ nhiệm, cô đã âm thầm giúp người mà chính mình thúc đẩy sa thải tìm viện trợ bên ngoài.
Bước ngoặt xảy ra khi Murati nhận định Hội đồng quản trị không chống đỡ nổi. Chủ nhật, Hội đồng quản trị ra tuyên bố 'kiên quyết ủng hộ quyết định sa thải', Murati nhắn tin cho Nadella: 'Tôi sẽ không ký vào cái này.' Rạng sáng Thứ Hai, cô báo tin cho CTO Microsoft Kevin Scott: 'Hội đồng quản trị sắp từ chức rồi.' Scott hỏi lại: 'Lần này là thật à?' Cô trả lời: 'Có vẻ vậy, Ilya đã ký vào đơn thỉnh nguyện của chúng tôi.' Sau đó, 750 nhân viên liên danh yêu cầu Hội đồng quản trị từ chức, để Altman phục chức, tên đứng đầu danh sách ký tên chính là Murati.
Đánh giá của Toner trong lời khai rất thẳng thắn: Murati sau khi Altman bị sa thải đã 'cực kỳ không hợp tác', 'cực kỳ tiêu cực', 'hoàn toàn không muốn nói với đội ngũ rằng, chính cuộc trò chuyện của cô với Hội đồng quản trị đã thúc đẩy đáng kể quyết định sa thải Altman'. Cô là người duy nhất có thể đứng ra ủng hộ quyết định này, nhưng cô không chịu đứng ra, kết quả là nhân viên tưởng đây là cuộc tấn công bất ngờ của vài giám đốc bên ngoài, nhanh chóng ngả về phía Altman. Nguyên văn lời Toner: 'Cô ấy đang chờ xem gió thổi về hướng nào, nhưng cô ấy không nhận ra, chính cô ấy là làn gió đó.'
Ở hậu trường đưa tài liệu thúc đẩy sa thải, sau sự cố từ chối ủng hộ và quay sang kéo Microsoft, cuối cùng lại dẫn đầu ký tên vào thư ép buộc đòi Altman quay lại, xuyên suốt cả cuộc đảo chính, Murati luôn chỉ đứng về phía bản thân mình.
