Nguồn: Stripe
Ngày 30 tháng 4 năm 2026, CEO OpenAI Sam Altman xuất hiện trên sân khấu hội nghị thường niên của Stripe, tham gia một cuộc đối thoại bên lò sưởi sâu sắc với CEO Stripe Patrick Collison.
Hai người đã quen biết nhau gần hai mươi năm, cuộc trò chuyện đề cập đến điểm ngoặt phát triển AI, triết lý quản lý của OpenAI, những thay đổi trong hệ sinh thái khởi nghiệp, cũng như tác động sâu rộng của AI đối với khoa học và tương lai nhân loại.
Trong cuộc trò chuyện, Altman đã đưa ra một loạt quan điểm nặng ký:
-
Chúng ta thực sự đang ở trong một giai đoạn cất cánh nào đó. AI phát triển rất nhanh, mỗi tuần đều có chút khác biệt so với tuần trước.
-
OpenAI đã trải qua ba lần tiến hóa: từ viện nghiên cứu, công ty sản phẩm đến nhà máy Token quy mô lớn.
-
"Sự trả thù của phe ý tưởng" đã đến: Bây giờ tôi sẵn sàng đầu tư vào những người thấu hiểu sâu sắc nhu cầu người dùng, có tầm nhìn sản phẩm nhưng hoàn toàn không biết viết code.
-
Điều khiến tôi phấn khích nhất về AI không phải là sản phẩm, cũng không phải mô hình kinh doanh, mà là khả năng đẩy nhanh phát hiện khoa học.
Chúng ta đang ở trong giai đoạn cất cánh
Điểm kỳ dị bắt đầu từ khi nào?
Patrick Collison đã đưa ra một góc nhìn thú vị khi mở đầu: coi năm nay là năm nguyên thủy của điểm kỳ dị.
Về điều này, Sam Altman nói, "Chúng ta thực sự đang ở trong một giai đoạn cất cánh nào đó". Từ nửa cuối năm ngoái đến đầu năm nay, năng lực của mô hình AI đã vượt qua một điểm tới hạn nhất định - đặc biệt là trong lĩnh vực tạo mã code.
"Mỗi tuần đều có chút khác biệt so với tuần trước, mọi việc phát triển rất nhanh."
Một sự thay đổi nhận thức
Hiện tại, Codex (nhánh mô hình lập trình của OpenAI) đang ở "thời khắc đỉnh cao" của nó.
Mặc dù người dùng kiên định nhất vẫn là lập trình viên, nhưng một lượng lớn người dùng không có nền tảng lập trình cũng đang đổ về, cố gắng sử dụng nó để xử lý mọi công việc hàng ngày trước máy tính.
Altman cho rằng, mọi người sẽ trải qua một sự thay đổi nhận thức phổ biến hơn: nhận ra mình đã lãng phí bao nhiêu thời gian vào những việc vặt vãnh khi sử dụng máy tính.
Chuyển đổi ứng dụng tin nhắn, sao chép dán nội dung, xử lý những email lặp lại rõ ràng có thể tự động hóa - những việc linh tinh này đang âm thầm ăn mòn sự tập trung và trải nghiệm làm việc của mọi người. Khi hầu hết mọi người thực sự nhận ra AI có thể giúp họ làm những "công việc chân tay" này, cảm giác sẽ mang tính đột phá.
Ai thực sự sử dụng AI tốt?
CEO phải tự mình xuống tay mới tính
Sau khi quan sát một lượng lớn khách hàng doanh nghiệp, Altman đưa ra kết luận: Những công ty ứng dụng AI thành công nhất thường có một đặc điểm chung - CEO tự mình xuống tay.
Không phải tuyên bố mang tính biểu tượng "chúng ta sẽ chào đón AI", mà là tự tay xây dựng quy trình tự động hóa, sau đó yêu cầu đội ngũ theo kịp. Ông lấy ví dụ về CEO Shopify: anh ấy là một trong những CEO tự mình xuống tay sớm nhất mà Altman từng thấy, trực tiếp thúc đẩy toàn bộ công ty đưa AI vào tất cả các khâu.
OpenAI hiện cũng đang thử nghiệm một thí nghiệm mới: cử một kỹ sư đồng hành trực tiếp với CEO doanh nghiệp, giúp họ tự động hóa càng nhiều quy trình công việc càng tốt.
Nếu có thể khiến ban lãnh đạo một công ty thực sự cảm nhận được năng lượng của AI, cảm giác này sẽ thấm sâu xuống toàn bộ tổ chức như một fractal.
Ba lần tiến hóa của OpenAI
Sam Altman thẳng thắn chia sẻ về sự tiến hóa quản lý nội bộ của OpenAI, đây thực chất cũng là bản tóm tắt con đường công nghiệp hóa AI.
Ba giai đoạn chuyển đổi
Giai đoạn đầu tiên, một viện nghiên cứu thuần túy, mục tiêu là tìm ra cách xây dựng AGI vào thời điểm mọi người đều cho rằng đó là điều điên rồ.
Giai đoạn thứ hai, trong khi tiếp tục nghiên cứu, cần học cách trở thành một công ty sản phẩm.
Giai đoạn thứ ba, cũng là giai đoạn đang bước vào hiện tại: trên cơ sở hai giai đoạn trước, còn phải xây dựng một Nhà máy Token quy mô lớn. Altman ví nó như một loại tiện ích công cộng mới, giống như điện lực, thế giới cần một lượng lớn trí thông minh giá rẻ, dễ tiếp cận.
Tầm nhìn hạ tầng lợi nhuận thấp
Đối mặt với nghi ngờ "liệu những gã khổng lồ AI có độc quyền mọi thứ không", Altman lấy Stripe làm hệ quy chiếu để bày tỏ thái độ: Stripe và khách hàng có sự liên kết cao, Stripe kiếm được càng nhiều thì cũng có nghĩa khách hàng làm càng tốt, đây là một mối quan hệ hạ tầng lành mạnh.
Altman hy vọng cuối cùng OpenAI cũng có thể đóng vai trò như vậy: một nhà cung cấp hạ tầng thông minh, dù lợi nhuận mãi mãi thấp, miễn là đủ lớn, đủ nhanh, gắn kết sâu sắc với sự thành công của nền kinh tế phân tán toàn cầu.
Ông cũng thừa nhận, chi phí chuyển đổi của AI tự nhiên thấp, lợi nhuận cao khó có thể kéo dài. Từ việc người dùng di cư hàng loạt từ đối thủ cạnh tranh sang Codex gần đây có thể thấy, trong thời đại AI, ma sát chuyển đổi sẽ ngày càng nhỏ.
Đầu tư sức mạnh tính toán: Dự án hạ tầng đắt đỏ nhất lịch sử
Khi nói đến đầu tư sức mạnh tính toán quy mô lớn, Altman cho biết: "Đây sẽ là dự án hạ tầng đắt đỏ nhất trong lịch sử nhân loại."
Hiệu suất nâng cao của mỗi GPU vượt quá mong đợi của ông, nhưng nhu cầu tăng trưởng còn nhanh hơn. Về việc cần xây dựng bao nhiêu sức mạnh tính toán? "Tôi không có câu trả lời tốt... ở một mức độ nào đó, nhu cầu gần như không có giới hạn."
Triết lý quản lý của OpenAI
OpenAI tập hợp một nhóm người thông minh nhất và cũng cá tính nhất thế giới. Altman tiết lộ, bí quyết của ông nằm ở cuộc đánh cược niềm tin cực điểm:
-
Tập trung tài nguyên: Khi đào tạo GPT-3, OpenAI đã đầu tư gần như toàn bộ tài nguyên sức mạnh tính toán vào một dự án. Lúc đó, người của DeepMind từng cảnh báo làm như vậy sẽ tạo ra văn hóa cạnh tranh độc hại; câu trả lời của OpenAI là: Chúng tôi có niềm tin, đây chính là hướng đi đúng đắn.
-
Tầm nhìn chung: Altman cho rằng, ngay cả khi có xung đột cá nhân hoặc không phục nhau giữa các thành viên trong nhóm, nhưng niềm tin chung vào "Quy mô (Scale)" khiến họ có thể ngồi lại cùng nhau giải quyết vấn đề.
Cách giao tiếp "Quản lý trực tiếp vài trăm người"
Khi được hỏi có thói quen quản lý không bình thường nào không, Altman đề cập: Mỗi ngày ông giao tiếp trực tiếp với vài trăm người trong công ty qua Slack - không thông qua trợ lý, mà chính bản thân ông trực tiếp trò chuyện, mỗi lần một hai tin nhắn ngắn.
Cách thức phân tán này, đôi khi lại có thể mang đến cho ông những thông tin rất có giá trị.
Mô hình mới của doanh nghiệp khởi nghiệp
"Sự trả thù của phe ý tưởng"
Altman đã hình thành một định kiến sâu sắc trong thời YC: khinh thường những nhà khởi nghiệp "chỉ có ý tưởng, cần một lập trình viên giúp tôi thực hiện", cho rằng giống như nói "tôi có ý tưởng cho một bài hát hay, chỉ cần người biết chơi guitar giúp tôi làm ra" vậy, thật hoang đường.
Nhưng bây giờ, "sự trả thù của phe ý tưởng đã đến."
Những người thấu hiểu sâu sắc nhu cầu người dùng, có tầm nhìn sản phẩm nhưng hoàn toàn không biết viết code, cũng có thể nhanh chóng xây dựng sản phẩm thông qua công cụ AI. Altman cho biết, bây giờ ông rất sẵn lòng đầu tư vào những người như vậy.
Làm thế nào để đầu tư trước điểm kỳ dị?
AGI có thể đến trong vòng ba đến năm năm, thời hạn đầu tư mười năm truyền thống của vốn mạo hiểm có còn hợp lý không?
Câu trả lời của Altman: "Khi làm bất cứ điều gì trên thang thời gian này, hãy giữ 'niềm tin hoài nghi' (suspension of disbelief)." Bạn không thể không làm gì cả chỉ vì "điểm kỳ dị đến trong vòng ba năm, chúng ta không thể nhìn thấu nó". Bạn vẫn phải hành động như thể cuộc sống sẽ tiếp tục mãi mãi.
OpenAI đã ký hợp đồng điện lực và đất đai hai mươi năm, nhưng chỉ nắm rõ lộ trình sản phẩm hai năm tới của OpenAI. - Đầu tư hạ tầng dài hạn, đồng thời giữ sự tỉnh táo đối với gần đây, đó chính là câu trả lời của ông.
AI đang định hình lại phát hiện khoa học
Điều khiến Altman phấn khích nhất về AI không phải là sản phẩm, cũng không phải mô hình kinh doanh, mà là khả năng đẩy nhanh phát hiện khoa học.
Ông cho rằng, đây sẽ là đóng góp sâu rộng nhất của công nghệ này đối với chất lượng cuộc sống con người.
Chinh phục bệnh phức tạp
Thông qua hợp tác với Arc Institute, OpenAI đang hỗ trợ sử dụng các mô hình sinh học nền tảng lớn như Evo 2 để nghiên cứu các bệnh phức tạp liên quan đến đa gen như ung thư, Alzheimer.
AI đang rút ngắn chu kỳ nghiên cứu khoa học vốn cần mười năm xuống còn một năm.
Năng lượng và sự nhảy vọt của vật liệu
Ông đặc biệt chỉ tên một lĩnh vực bị đánh giá thấp nghiêm trọng: khoa học vật liệu.
AI cực kỳ giỏi tìm kiếm giải pháp tối ưu trong không gian tổ hợp khổng lồ, điều này sẽ mang lại đột phá trong nghiên cứu phát triển chất xúc tác, nâng cao hiệu suất năng lượng. Ông dự đoán ở đây sẽ xuất hiện tiến bộ rất nhanh chóng, và thay đổi cuộc sống của tất cả chúng ta một cách sâu sắc.
👉 Về mặt năng lượng, Altman dự đoán táo bạo: Thúc đẩy bởi nhu cầu sức mạnh tính toán AI, lò phản ứng tổng hợp hạt nhân có lợi nhuận đầu tiên có thể xuất hiện trong vòng năm năm.
Dân chủ hóa: Sự kiên định cuối cùng của Sam Altman
Cuối cuộc trò chuyện, Altman đề cập đến quyết định gây tranh cãi nhất trong lịch sử OpenAI: Triển khai lặp đi lặp lại (Iterative Deployment).
Ông nhớ lại, lúc đó nhiều chuyên gia an ninh chủ trương khóa AI trong "tháp ngà", do một số ít tinh anh kiểm soát, rồi phân phối thành quả cho thế giới.
"Ý tưởng này khiến tôi rất khó chịu." Altman nói: Tránh tập trung quyền lực, để công nghệ này thực sự thuộc về toàn thế giới, là điều vô cùng quan trọng.
"Mọi người sẽ sử dụng AI theo nhiều cách, nhưng tôi tin phần lớn mọi người là tốt, đa số sẽ dùng công cụ để làm những điều tuyệt vời. Tôi nghĩ đóng góp quan trọng nhất của mình, chính là thúc đẩy công nghệ này trở thành công nghệ dân chủ hóa mà mọi người đều có thể sử dụng, có thể xây dựng."
