Tác giả gốc: Ma He, Foresight News
Ngày 14 tháng 5, Consensys, nhà phát triển ví MetaMask, đã hoãn kế hoạch IPO của mình đến sớm nhất là mùa thu năm nay. Cùng lúc đó, gã khổng lồ ví phần cứng tiền mã hóa Ledger cũng tạm dừng kế hoạch IPO tại Mỹ vào ngày 13 tháng 5. Trước đó, sàn giao dịch Kraken cũng liên tục trì hoãn kế hoạch niêm yết. Một loạt các lần hoãn và tạm dừng IPO này đánh dấu việc sau làn sóng niêm yết của các công ty tiền mã hóa năm 2025, cánh cửa IPO năm 2026 đang thu hẹp đáng kể.
Năm 2025 được coi là 'năm bội thu IPO' trong ngành: nhà phát hành stablecoin Circle thành công lên sàn NYSE, Bullish, Gemini và nhiều công ty khác hoàn tất niêm yết, kênh thoái vốn cho VC tiền mã hóa bước đầu được mở ra. Các IPO liên quan đến tiền mã hóa năm 2025 đã huy động tổng cộng khoảng 14,6 tỷ USD, tổng giá trị giao dịch VC tăng vọt lên 19,7 tỷ USD. Giá BTC từng tăng vọt lên mức cao kỷ lục 126.000 USD, dòng vốn tổ chức đổ vào, môi trường quản lý tương đối thân thiện, thúc đẩy nhiều cổ phiếu tiền mã hóa có màn trình diễn ấn tượng trong ngày đầu tiên.
Bước vào năm 2026, giá Bitcoin điều chỉnh mạnh, khối lượng giao dịch sụt giảm, sự ưa thích rủi ro của nhà đầu tư đối với cổ phiếu tiền mã hóa nhanh chóng hạ nhiệt. BitGo với tư cách là IPO tiền mã hóa đầu tiên năm 2026, đã niêm yết vào tháng 1 với định giá 18 USD, dù có tăng nhẹ trong ngày đầu nhưng sau đó giảm xuống, từng giảm xuống mức 7 USD, hiện đã phục hồi lên 11,9 USD.
Xét cụ thể, nhịp độ niêm yết của nhiều doanh nghiệp đầu ngành đã chậm lại rõ rệt. Payward, công ty mẹ của Kraken, đã bí mật nộp hồ sơ S-1 vào tháng 11 năm 2025, kế hoạch ban đầu là tiến hành vào quý I năm 2026, định giá từng nhắm tới 20 tỷ USD. Ngày 18 tháng 3 năm nay, công ty đã tạm dừng kế hoạch vì 'điều kiện thị trường khó khăn'. Đồng CEO Arjun Sethi cho biết, mặc dù định giá đã giảm xuống 13,3 tỷ USD trong vòng gọi vốn gần đây, nhưng hồ sơ IPO vẫn có hiệu lực, đang chờ đợi thời cơ tốt nhất.
Arjun Sethi
Việc tạm dừng của Ledger thì đột ngột hơn. Công ty nổi tiếng với ví phần cứng và cơ sở hạ tầng cấp doanh nghiệp, đã có thông tin vào tháng 1 năm 2026 rằng họ thuê ngân hàng đầu tư chuẩn bị niêm yết tại Mỹ, mục tiêu định giá 4 tỷ USD. Theo nguồn tin, do điều kiện thị trường bất lợi, Ledger quyết định tạm hoãn, chưa khởi động quy trình nộp hồ sơ chính thức. Người phát ngôn của công ty từ chối bình luận, nhưng cho biết có thể chuyển hướng sang gọi vốn tư nhân để duy trì tăng trưởng.
Đáng chú ý, ngay trong tháng 3, Ledger còn bổ nhiệm cựu lãnh đạo cấp cao của Circle, John Andrews, làm CFO, và mở văn phòng tại New York, củng cố bố trí hoạt động kinh doanh tại Mỹ. Sự mở rộng này cho thấy chiến lược kinh doanh của họ không thay đổi, việc tạm dừng niêm yết chủ yếu là do môi trường bên ngoài.
Đồng thời, công ty mẹ của MetaMask, Consensys, cũng gia nhập hàng ngũ chờ đợi. Công ty này từng thuê JP Morgan và Goldman Sachs làm tổ chức bảo lãnh phát hành, kế hoạch ban đầu là nộp hồ sơ S-1 vào khoảng cuối tháng 2, mục tiêu niêm yết năm 2026, tuy nhiên do thị trường ảm đạm, Consensys đã hoãn IPO đến sớm nhất là mùa thu năm nay.
Đằng sau việc tạm dừng IPO của các công ty tiền mã hóa này, tất nhiên là kết quả của nhiều yếu tố chồng chéo.
Biểu hiện giá cổ phiếu của làn sóng IPO tiền mã hóa đầu tiên năm 2025, đã làm gia tăng sự thận trọng của thị trường đối với cánh cửa niêm yết năm 2026.
Từ đầu năm đến nay, giá cổ phiếu Circle từ mức cao 300 USD từng giảm xuống dưới 50 USD, Bullish từ 118 USD từng giảm xuống dưới 25 USD. Ngay cả BitGo, IPO tiền mã hóa đầu tiên khởi đầu năm 2026, cũng không thoát khỏi số phận - sau khi niêm yết với định giá 18 USD vào tháng 1, dù có phục hồi ngắn hạn nhưng sau đó lao dốc, thấp nhất ở mức khoảng 7 USD.
Biểu hiện trong năm qua cùng chứng minh: cổ phiếu khái niệm tiền mã hóa dễ thu hút sự săn đón của vốn ở giai đoạn cuối thị trường tăng giá, nhưng khó chống đỡ sự thiết lập lại định giá khi chu kỳ đi xuống, các nhà đầu tư tổ chức truyền thống đòi hỏi phí bù rủi ro 'gắn với chu kỳ' tăng lên đáng kể.
Tương phản mạnh mẽ với 'thời kỳ lắng dịu' của IPO tiền mã hóa là mảng AI năm 2026 đang ở đỉnh cao kép của IPO và gọi vốn.
SpaceX đã khởi động công tác chuẩn bị IPO, mục tiêu định giá cao tới 1,75 nghìn tỷ đến 2 nghìn tỷ USD, trở thành một trong những dự án niêm yết công nghệ được mong đợi nhất toàn cầu.
Định giá của OpenAI đã gần 1 nghìn tỷ USD, đang trao đổi chặt chẽ với nhiều ngân hàng đầu tư về lộ trình niêm yết; Định giá của Anthropic đã tiến gần 900 tỷ USD, cũng đang tích cực chuẩn bị hồ sơ IPO. Câu chuyện AI dựa vào tường thuật xác định về 'cách mạng năng suất', đã thu hút lượng lớn vốn dài hạn đổ vào, ngay cả trong môi trường bất ổn vĩ mô, các IPO liên quan đến AI vẫn có thể nhận được mức ưa thích rủi ro cao hơn nhiều so với tài sản tiền mã hóa.
Ngược lại, các công ty tiền mã hóa phụ thuộc cao vào giá Bitcoin và khối lượng giao dịch, biến động doanh thu mạnh hơn, khó có thể cung cấp sự xác định về 'tăng trưởng theo cấp số nhân' mà các công ty AI hứa hẹn. Sự phân hóa nóng lạnh xuyên mảng này càng làm gia tăng tâm lý chờ đợi của nhà đầu tư đối với IPO tiền mã hóa, cũng buộc các doanh nghiệp tiền mã hóa tăng tốc chuyển đổi từ 'kể chuyện' sang 'kể dòng tiền, kể tuân thủ'.
Ngoài ra, chiến lược của doanh nghiệp tiền mã hóa chuyển hướng thực tế hơn: gọi vốn tư nhân dù quy mô thu hẹp, vẫn có thể cung cấp đệm đỡ; một số công ty chọn cách tối ưu hóa dòng sản phẩm trước, mở rộng stablecoin hoặc dịch vụ tổ chức, đợi Bitcoin ổn định ở vùng cao hơn, tình hình thị trường ấm lên trở lại rồi mới tiến hành niêm yết.
Hiện tượng này ảnh hưởng đến ngành đáng để suy ngẫm.
Một mặt, nó đẩy nhanh quá trình đào thải. Các dự án yếu khó gọi vốn hơn, nguồn lực tập trung vào các doanh nghiệp có sự tuân thủ mạnh, cơ sở hạ tầng vững chắc, như nền tảng cấp tổ chức của Ledger và dịch vụ lưu ký của Kraken. Mặt khác, cũng làm nổi bật sự chuyển đổi của ngành tiền mã hóa từ dựa vào câu chuyện sang dựa vào thành tích. Những công ty thực sự vượt qua chu kỳ, đang giành được niềm tin dài hạn thông qua việc xây dựng dòng tiền chống biến động và nâng cao tính minh bạch. Nhưng trong ngắn hạn, việc thu hẹp cánh cửa IPO có thể dẫn đến thiết lập lại định giá, và ảnh hưởng đến niềm tin cùng thanh khoản của toàn bộ hệ sinh thái.
Nhìn về tương lai, nếu Bitcoin quay trở lại mức 90.000 USD thậm chí cao hơn, dự luật quản lý tiếp tục được thông qua, nửa cuối năm 2026 có thể sẽ đón làn sóng IPO thứ hai.
